Müziğin Toplumsal Alana Yansımaları

0
393

Müziğin Toplumsal Alana Yansımaları

Sanat ile siyasetin ilişkisi sosyal bilimler literatüründe kabul gören bir olgudur. Sanat başlığı altında değerlendirilen müzikte siyasetle doğrudan ilişkilidir. Gerek propaganda aracı olarak, gerek ortak söylem yaratma amacıyla, gerekse istenilen duyguları yaratmak amacıyla müzik tarihte bir çok kez farklı gruplarca kullanılmıştır. Sovyet Rusya’da veya Nazi Almanyası’nda propaganda aracı olarak, Osmanlı Devleti’nde cesaret verici marşlar olarak kullanıldığını görmekteyiz.

Müziğin etkileri üzerine yapılan çalışmaların kökeni oldukça eskilere dayanmaktadır. 10. YY önemli düşünürlerinden Farabi’nin musiki alanında önemli çalışmaları olmuştur Farabi’ye  göre müziğin makamı insanlarda farklı tesirler uyandırmaktadır. Fakat ben bu yazıda Mehmet Birekul’un “Toplumsal Hareketler ve Müzik: Söylemden Harekete Marşlar/Ezgiler” makalesini referans alarak, müziğin toplumsal alandaki etkilerini değineceğim.

Siyasetin içinde müzik biz ve onlar ayrımına dayanır. Bu ayrım sadece kutsal bir ayrımı değil her alanda bir uzlaşmazlık temsil eder. Aslında başka bir deyişle her bir taraf kendi kimliğini buradan hareketle türetir.(Birekul 2015, 97) Bu noktada müziğin önemli bir temsil aracı olduğunu görüyoruz. Müzik, aynı zamanda toplumsal olanın mekansal baskısından, baskıya maruz kalan kaçabileceği bir mekansal özgürlük alanıdır. Toplumsal hareketleri müzik aracılığı ile üyelerinin toplumsal baskılar ve otoriteden uzak, özgür bir alan tasarladığı ve müziğin verdiği coşku ve duygusallık içerisinde kendisine alan açmayan otoriteden bağımsız bir kurgu gerçekleştirdiği söylenebilir.(Birekul 2015, 104) müziğin bir diğer etkisi ise toplumda uyandırdığı kolektif duygulardır. Müziğin sağladığı bu kolektif duygular, bireyde kendinden büyük olan topluluğa katılmış olma hissi uyandırır ve kalabalığı bir toplum haline getirir. Müziğin bir diğer -belki de en önemli- etkisi toplumda oluşturduğu ortak dildir. Topluluğun ortak söylem haline gelen müzik sayesinde, topluluğun ihtiyaç duyduğu kültürel ve simgesel anlam oluşmuş ve aktarılmış olur.

Bu yazıda metodolojik olarak Erving Goffman’ın çerçeve analizi yaklaşımını Mehmet Birekul’un  makalesinde uyguladığı şekliyle aldım. Bu bağlamda müziğin toplum üzerindeki etkisini dört temel çerçevede açıklayabiliriz. Bu etkiler Birekul’un deyimiyle; kollektif kimlik çerçevesi, özgür alan/mekan çerçevesi, kolektif duygular çerçevesi ve simgeler ve toplumsal hareket kültürü çerçevesidir.

                                                 

 

                                                           Kaynakça

Birekul Mehmet, “Toplumsal Hareketler ve Müzik: Söylemden Harekete Marşlar/Ezgiler”, Sosyoloji Divanı, S:5(2015) s. 87-118

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here