ATİNA OKULU

0
642

RÖNESANS’IN ŞAMPİYONLAR LİGİ ATİNA OKULU

Raffaello Santi(Sanzio) kısaca Rafael ; İtalyan ressam, mimar, heykeltıraş ve şairdir. 16.
Yüzyılın Roma Okulu temsilcisidir. Michelangelo, Leonardo Da Vinci gibi büyük ressamlarla
aynı dönemde yaşamış ve bu ressamlardan etkilenmiştir. Bunun yanında sanatına özgünlük ve yaratıcılığını katarak muhteşem eserler ortaya koymuştur.
1508 senesinde Papa II. Julius’un özel daveti üzerine Vatikan’a gitmiş , onun için çalışmaya
başlamış ve onun kütüphanesini dekore etmiştir. İlerleyen yıllarda Raffaello “Atina Okulu”
freskini yapmakla görevlendirilmiştir.
Raffaello her şeyi olduğu gibi gösteren bir sanatçıdır. Kullandığı figürler hareketli olmakla
birlikte duygusal ve doğaldır. Eserlerine baktığımızda sanki üzerinde hiç uğraşılmamış izlenimine kapılabiliriz. Ancak bunu böyle basit göstermek oldukça zordur. Zaten Raffaello’nun bu tarzı hem çağdaşlarını hem de sonraki kuşaklarını etkilemiştir.
Freski incelemeden önce Rönesans hakkında kısa bir bilgi vermek doğru olacaktır.
Rönesans’ı oluşturan iki önemli unsur vardır: Klasik Sanat Anlayışı ( Yeniden Doğuş) ve
Perspektif.
Atina Okulu, Vatikan Müzeleri’ndeki Papalık Odaları’ndan “ Stanza della Segnatura”nın
duvarında yer almaktadır. Raffaello bu odada beşeri bilimlerin dört dalını resmetmiştir.
Bunlardan biri de “Atina Okulu”dur. Bu fresk ( bir tür duvar resmi) Raffaello’nun en büyük
başyapıtlarındandır ve İtalyan Rönesansı’nı en güzel yansıtan eserlerden biridir.
Resim Rönesans’ın en önemli iki unsurunu da barındırmaktadır. Raffaello , Klasik Yunan
Medeniyeti’nin temelini oluşturan ünlü filozofları ve bilim insanlarını bir araya getirmiştir; bir
diğer unsur olan perspektif de muhteşem kullanılmıştır.
Resimde yer alan figürler rastgele yerleştirilmemiştir. Rönesans resimlerinde rastlantı yoktur, plan ve düzen vardır. Resimdeki figürler özelliklerine göre gruplara ayrılmıştır: solda müzik ve aritmetik ile ilgilenenleri, sağda geometri ve astronomi ile ilgilenenleri , ortada ise filozofları görüyoruz. Perspektif ögeleri dikkatimizi tam ortadaki temel iki figüre(Klasik Yunan Felsefesinin önemli iki karakteri) çeker: Platon ve Aristoteles. Bunların Platon ve Aristoteles olduklarını ellerindeki kitaplardan(Timaeus ve Ethics ) anlıyoruz. Platon, öğrencisi Aristoteles’ten daha yaşlı resmedilmiştir. Bu iki figür basit hareketlerle kendi felsefelerini işaret etmektedirler. Platon eliyle  yukarıyı gösteriyor , daha çok uhrevi (Görünemeyen) olanla ilgileniyor; Aristoteles ise yeri işaret ediyor , görünen ve fiziksel olanla ilgileniyor.

Aynı zamanda giydikleri kıyafetleriyle de felsefelerine atıfta bulunuyorlar. Platon mor(gök) ve kırmızılar (ateş) içindeyken , Aristoteles mavi(su) ve kahve(toprak) tonlarında kıyafetler giymiş.

  Platon ve Aristoteles’in her iki tarafındakiler de bu ayrımı devam ettiriyorlar. Resmin sol alt köşesinde elindeki deftere bir şeyler yazan
Pisagor’u görüyoruz. Pisagor da gördüğümüz gerçeği aşan başka bir
gerçek olduğunu düşünüyordu.

Tam sol altta Pisagor’un dengeleyici figürü olduğu düşünülen ve geometri ile özdeşleştirilmiş Öklid’i görüyoruz. Öklid etrafına toplanan öğrencilerine yerdeki tablo üzerinde teorisini anlatmaktadır. O da ölçü ile yani uygulanabilir olanla ilgilenmiştir. (Aristoteles gibi..) Ayrıca Raffaello , Öklid’i dönemin en önemli mimarı Bramante’yi dikkate alarak resmetmiştir.
Yer alan mimari de Donato Bramante tarzı; sıralı kemerler , beşik tonozlar, kare süslemeler,
duvara bitişik sütunlar. Raffaello, Antik Yunan tarzı süslemeleri Antik Roma tarzı mimari ile
buluşturmuştur. Mitolojik heykeller de gözümüzden kaçmış değil. Solda Apollo’yu görüyoruz. Güneş ,şiir ve müzik tanrısı. Platonik düşünceye daha uygun. Buna karşılık sağda Athena var. Savaş ve bilgelik tanrıçası.

 

Mitolojik heykeller de gözümüzden kaçmış değil. Solda Apollo’yu görüyoruz. Güneş ,şiir ve müzik tanrısı. Platonik düşünceye daha uygun. Buna karşılık sağda Athena var. Savaş ve bilgelik tanrıçası.
Ressam iki grubu sağda ve solda olmak üzere ayırmış ancak ortadaki alanı boş bırakmayı tercih etmiştir. Böyle yaparak perspektif uyumunu yakalamayı , Platon ve Aristoteles’in önünü açmayı istemiştir. Ama orta ön tarafa birkaç figür eklemiştir. Resimdeki çoğu figür birbiriyle etkileşim içinde ve hareketli bir biçimde.. Ancak ortadaki figürler kendi kendilerine sessizce düşünüyorlar.
Bunlar Diyojen ve ilk çağ filozofu Heraklitos…

Merdivenin hemen ucundaki mermer bloğa dayanmış ve düşünen ilk çağ filozofu Heraklitos’u görüyoruz. Bu figür resme sonradan eklenmiştir. Yalnız ve düşünceli kişiliği ile de bilinen Michelangelo’dan esinlenerek yapıldığı düşünülmektedir.(Raffaello, Michelangelo’ya olan saygısını böyle göstermektedir.)

Raffaello’nun kendini de resme dahil ettiğini görüyoruz.Doğrudan bize bakan siyah şapkalı adam. ( Neredeyse saklanmış gibi gözükmekte olan Apelles figürü Raffaello’dur.) Raffaello tüm zamanların en önemli gökbilimcilerinin arasında duruyor:
Batlamyus ve Zerdüşt. Bu gökbilimcilerin ellerinde tuttukları küreler yeryüzü ve gökyüzünü simgeler.( Zerdüşt gökyüzü(astronomi) , Batlamyus ise yeryüzü(coğrafya) ile ilgilenmiştir.) Raffaello ‘nun ressamı bu büyük düşünürlerle aynı yerde resmetmesi onu eşit seviyede biri olarak görmesindendir.

Bir sürü figür kullanılmasına rağmen tutukluk ve tekrar yok. Mekanda kullanılan mimari
derinlik yaratmış ve ferah olduğu izlenimini veriyor. Raffaello’nun Caracalla Hamamları ve
Maxentius Bazilikası’ndan etkilendiği düşünülmektedir.

KAYNAKLAR :

ATİNA OKULU “THE SCHOOL OF ATHENS” – RAFFAELLO


https://www.tarihlisanat.com/atina-okulu/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here