Manhattan Projesi

0
328

 

Merhaba sevgili imuhar okuyucuları. Sizlere bu ay Nükleer Çağın başlangıcı, Manhattan projesinden bahsedeceğim.

Adolf Hitler

Bu projeyi anlatmaya biraz daha eski tarihlerden itibaren başlamak istiyorum. Nükleer gücün ilk pırıltıları 19yy. ın sonlarına doğru atomun içindeki potansiyel gücün varlığı hakkında fikirler ile birlikte ortaya çıkmaya başlamıştı. Ardından bu güç hakkında bir çok fizikçi, matematikçi,… bir çok araştırma yapmıştır. 1930’lu yıllarda Almanya’da Hitler’in partisi iktidara geldiğinde onlarda süper güç olma yolunda büyük bir etken kabul edilen “atom bombası” nı elde etmek için çalışmalar yapmışlardır. 1935-1940 yılları arasında Almanya’daki Nazi zulmünden kaçan fizikçi

Leo Szilard

“Leo Szilard”, Almanya’nın bu çalışmalarının ve sonuca da yaklaştıklarının farkındaydı. Amerika, İngiltere, Kanada ve henüz o dönem işgal edilmemiş olan Fransa’ya mektuplar gönderdi. Fakat o dönem çokta tanınmamış olan Szilard’ın mektupları çok ta dikkate alınmadı. Szilard ise daha önceden de kendisinin hocası olan ve o dönemde en güvendiği isimlerden Albert Einstein ‘ın yanına gitti. Einstein durumun ciddiyetinin farkına vardı ve Szilard’ın Başkan Roosvelt’e göndermek üzere hazırladığı mektubun altına kendi imzasını attı ve kendi ismiyle mektubu gönderdi. Roosvelt ise mektubu okuyor ve durumun farkına varıyor. ve 1939 yılında “Manhattan Projesi”, “Nükleer Silah Araştırmaları” olarak başlıyor. Ve 1942 yılına kadar düşük yoğunluklu olarak devam etmiştir. Henüz bir nükleer silah tasarımı ve kavramları akıllarda yoktu. Dağıtılmış bir proje halinde, kimi hesaplamalar için bir bilim adamı görevlendirilmiş, kimi nükleer madde olarak kullanılabilecek elementler üzerine çalışmış, kimi bilim adamları, teknisyenler ve diğer çalışanlarda farklı görevler üzerine görevlendirilmiş araştırmalarını sürdürmekteydi. Einstein başta bu çalışmaların sonucunda fazlasıyla ölümcül bir ürün oluşturmaktan korktuğu için, bu araştırmaya doğrudan katılmamış, lakin daha sonrasında arkadaşları tarafından ikna edilmiştir. Zira Einstein’ın içindeki Nazi nefreti ikna konusunda yardımcı olmuştu. 1942 yılında projeye hız verilmişti çünkü bu yıllarda Almanya iyiden iyiye savaşta üstün taraf olmaya başlamıştı. Avrupada İngiltere dışında neredeyse karşılarında durabilecek hiç bir devlet yoktu. Ruslar iyice geri çekilmiş, savaş ise Moskova’ya doğru ilerliyordu. Buna karşılık Amerikan hükumeti çalışmalara büyük bir hız vermişti. Ve çok gizli askeri silah olarak adlandırılarak bu proje devam ettirildi. Bu projede yaklaşık 200.000 kişi çalıştı ve Amerika’nın yanında Kanada, İngiltere ve Avustralya hükümetleri de bu projede yer almıştı. Bu kadar çalışanına rağmen proje o kadar gizliydi ki, projenin başındaki ortalama 10 kişi dışında hiç kimse aslında bir nükleer silah için çalıştığını bilmiyordu. 1944 yıllarının sonlarına doğru atom bombası artık üretime hazır hale gelmişti. 100 kilo civarında plütonyum üretilmeyi başarabilmiş ve bunu bombada kullanılabilir hale getirmişlerdi. Tam da bu noktada bilim insanlarının bir kısmı projenin durdurulmasını talep etmişti. Zira Nazi Almanya’sı bu tarihlerde gerilemeye başlamış, hatta kendi anakarasını savunur hale gelmişti. Ancak başkan Roosvelt devam ettirme kararı almış ancak gerçek bir ihtiyaç olmaması haricinde kullanılmayacağına dair taahhüt vermişti. 1945 yılında bu taahhüt, yeni Başkan Harry S. Truman tarafından yerine getirilmemişti. Truman göreve gelir gelmez bombanın üretimi ve kullanılması konusunda talimat vermişti. Bu talimat ile birlikte projenin başındaki bir çok bilim insanı projeden ayrıldılar. Hala direniceklerini söyleyen ancak barıştan yana olan Japonlara karşı Truman bu silahı kullanmakta kararlıydı. 1945 Temmuz ayında Amerika’nın Nevada Çölü’nde “FatBoy” adı verilen ilk atom bombası denemesi yapıldı. Bu denemenin ardından hala projede kalan bir kaç bilim insanı da resmen koşarak kaçtılar. Truman ise büyük bir kararlılıkla ilk denemeden yalnızca 1 ay sonra Ağustos ayında önce Hiroşima’ya, daha sonra da Nagazaki’ye 2 nükleer bomba atıldı. Bu bombaların sonucu ise apayrı bir yazı konusu olarak sizde tahmin edersiniz ki büyük bir yıkım, vahşetti. Ve atom çağı başlamış oldu. Bu Projeye katılan bilim insanları, başta Einstein olmak üzere büyük vicdan azabı duymuşlardı. Ve uzun yıllar yasaklanması ya da engellenmesi adına büyük uğraş verdiler. Einstein özellikle KGB ajanı olmakla bile suçlandı.

Peki, Amerika bu silahı neden kullandı? Almanya çökmüş, Japonlar ise barış için çabalıyorlardı. Neden? Amerika bu konuda resmi açıklamasında, Japonların direncini kırmak için istila edilmeleri gerekiyordu ve bu savaş için asker kullanarak gereksiz yere askerlerini öldürmek istemedikleri için, kısa yoldan savaşı bitirmek amacıyla bu bombayı kullandıklarını açıklamıştı.

Sizce bu bombanın kullanımında başka sebepler var mıydı? Amerika zaten bitmek üzere olan savaşta, böylesi yıkımı, daha öncede denemelerde görülmesine rağmen, neden kullanmıştı? Yorumlardan fikirlerinizi bizimle de paylaşabilirsiniz. Bir sonraki sayıda görüşmek üzere…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here